Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılışı

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılışı

Milli hakimiyet esasına uygun bir devlet kurmayı düşünen Mustafa Kemal Paşa Samsun’a ayak bastığı andan itibaren bu hedefine doğru yürümüştür.Kongreler de alınan kararlar ile bir yandan işgali sona erdirmeye ve bağımsızlığımızı kazanamaya çalışılırken diğer yandan savaş sonrasında kurulacak devletin şeklinin belirlenmesi için gayret sarf edilmiştir.İstanbul’daki meclisin kapatılması bu noktada önemli bir adım atma fırsatı doğurmuştur.

23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin Açılması ve Yeni Hükümetin Kurulması

Türk milletinin sahipsiz olmadığını göstermek,ümitsizliğe düşmesine engel olmak için Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mart’ta yayınladığı genelge oldukça önemlidir.Böylece,milletin haklarını ve isteklerini yerine getirecek müesseselerin tekrar kurulabileceği ilan edilmiştir.

Olağanüstü yetkilerle Ankara’da toplanacak meclisin,İttihat ve Terakki Kulübü için yapılmakta olan binayı meclis binası olarak kullanması kararlaştırıldı.Açılacak meclisin adının “Büyük Millet Meclisi”olması kabul edildi.Hiçbir partinin adayı olmayan,milletin güvenini kazanmış kişiler arasından iki dereceli seçim sistemiyle seçimler gerçekleştirildi.Ayrıca İstanbul’dan ,Meclis-i Mebusan reisi Celalettin Arif Bey,Halide Edip,Adnan Adıvar,Yozgat Mebusu İsmail Fazıl ve birkaç mebus daha kaçarak Ankara’ya gelebildiler.

Mustafa Kemal Paşa,21 Nisan 1920’de yayınladığı genelgede;Nisan’ın 23 üncü Cuma günü,Cuma namazından sonra,günün kutsallığından yararlanılarak Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nin açılacağını duyurmuştur.Bu genelge ile;meclisin hangi günde,nasıl açılacağı belirtildiği gibi bütün milletin manevi desteğinin  de kazanılması  amaçlanmıştır.Milletin reyi ve desteğini kazanmış bir meclisin ancak Türk Milleti’nin istiklalini kazandıracağı vurgulanmıştır.Meclis saat 14.45’te en yaşlı milletvekili olan Sinop Milletvekili Şerif Bey’in konuşması ve 78 milletvekilinin iştiraki ile açıldı.Böylece Türk tarihinin de önemli bir dönem noktası yaşanmış oldu.Bu açılış,yeniden teşkilatlanmanın başlangıcı olduğundan yeni Türk devletinin de kuruluş tarihidir.

30 Ekim 1918’den,23 Nisan 1920 tarihine kadar geçen zaman içinde gelişen olayları anlattığı konuşmasını 24 Nisan’da,Büyük Millet Meclisi’nin huzurunda yapan Mustafa Kemal Paşa,Meclis başkanlığına getirildi.Verdiği önerge kabul olundu.Bu önergede şu hususlara yer verilmiştir.

1-Hükümetin kurulması zaruridir.

2-Geçici olarak bir hükümet başkanı seçmek veya Padişaha bir vekil tanımak mümkün değildir.

3-Mecliste yoğunlaşan milli iradenin,doğrudan doğruya vatanın mukadderatına el koymuş olduğunu kabul etmek temel ilkedir.Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin üstünde bir kuvvet yoktur.

4- Türkiye Büyük Millet Meclisi yasama ve yürütme yetkilerini kendisinde toplar.

5-Meclisten seçilecek ve vekil olarak görevlendirilecek bir heyet,hükümet işlerine bakar.Meclis başkanı,bu heyetin de başkanıdır.

6-Padişah ve halife,baskı ve zorlamadan kurtulduğu zaman,meclisin düzenleyeceği kanuni esaslar çerçevesinde durumunu alır.

Meclis tarafından,25 Nisan 1920’de Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında seçilen yedi kişilik geçici “icra heyeti” ilk siyasi teşebbüsünü 26 Nisan’da Sovyet Rusya Halk Komiserler Meclisi’ne bir mektup göndererek gerçekleştirildi.27 Nisan’da Padişaha bir “Sadakat arızası” kaleme alındı.

Tekrar iş başına gelen Damat Ferit Paşa hükümetinin,Milli Mücadele aleyhine bir beyanname yayınlanması ve Şeyhülislâm Dürrîzâde’nin Milli Mücadele  aleyhine bir fetva vermesi Türkiye’de ki olayların iyice artmasına sebep oldu.İç ayaklanmaların başlamasını kolaylaştırdı.İşte Büyük Millet Meclisi,Milli Mücadele’yi engelleyecek olumsuz cereyanları önlemek,ayaklananları yola getirmek amacıyla 29 Nisan 1920 de,Hıyanet-i Vataniye kanunu çıkardı.Bu kanunda hangi suçları işleyenlerin vatan haini sayılacağı ve bunların cezasının ne olduğu bildiriliyordu.Vatana ihanetin cezası ölümdü.

2 Mayıs 1920’de çıkarılan bir kanunla 11 kişiden oluşan İcra Vekilleri Heyeti’nin nasıl seçileceği tespit edildi.Bu kanun ile ilk defa meclis hükümeti sistemi uygulandı.Büyük Millet Meclisi’nde 3-5 Mayıs günleri arasında yapılan seçimler sonunda İcra Vekilleri Heyeti oluşturuldu.Bu hükümet,hazırladığı programını 9 Mayıs 1920’de TBMM’nin onayına sundu.

İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Özellikleri

Meclis üyeleri tamamıyla Türklerden oluşan Büyük Millet Meclisi Milli bir meclistir.Olağanüstü genlerin olağanüstü şartlarında görev alan bu meclisin yetkileri de olağanüstü olmuştur.Yasama,yürütme ve yargı yetkilerini bünyesinde toplamıştır.Meclis hükümeti sistemiyle yasamanın yanında yürütmeyi de devralan meclis,İstiklal Mahkemeleri’nin reislerinin milletvekilli olması zorunluluğu sebebiyle yargının da içindedir.

390 üyesi bulunan meclisteki vekillerin dağılımına baktığımızda;115 memur ve emekli,61 hoca,51 subay,46 çiftçi,36 tüccar,29 avukat,15 doktor,10 aşiret reisi,8 tarikat şeyhi,6 gazeteci,2 mühendis,11 öğretmenden oluştuğunu görürüz.İlk mecliste,bürokratların oranı % 43,serbest meslek mensuplarının % 20,tarım ve ticaret kesiminin oranı % 19,din adamlarının oranı ise % 17 idi.Bu şekilde milletin hemen her kesiminden insanın yer aldığı bu meclisin demokratik bir hüviyete sahip olduğunu görmekteyiz.

Tam bağımsızlık ve düşman işgalini sona erdirmeyi amaçlayan bu idealist meclisin üyeleri farklı dünya görüşlerine rağmen aynı hedefi gerçekleştirmek için fedakarca çalışmışlardır.Sekiz ay maaşsız çalışan milletvekilleri bir yıl sonra 100 lira olan maaşlarının % 20’sini bütçe açığını kapatmak için yine devlete verdiler.Tüm bu özelliklerinin yanında kahraman bir meclistir.Top sesleri Ankara’dan duyulduğu ve Meclis’in Kayseri’ye taşınması gündeme geldiğinde Erzurum Mebusu Mustafa Durak Bey’in aşağıda ki sözleri kahramanlığın en güzel ifadesidir:

“Ordu şehir bekçisi değil;ordu istiklâl bekçisidir.Nerde canı isterse orada harbini yapar.Meclis buradan gitmemelidir.Aileleri serbest bırakalım,yalnız biz bugün burada öleceğiz,tam o gün gelmiştir.TBMM azaları birer tüfek alsınlar,oturduğumuz yerde top patlayıncaya kadar kalsınlar.Buraya kanımızı,canımızı feda etmek için geldik.Millete heyecan vermeyelim.Ölürsek ölürüz.Yedi senenin içinde milyonlarca insan telef ettik,biz o milyonlarca insandan daha büyük değiliz.Biz de feda olalım.”

İlk TBMM,Türk Milleti’nin tarihteki mevkiine paralel,yüksek seviyeli bir meclisti.Bir devletin değil,bir devleti oluşturan meclisti.

“Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılışı” üzerine 6 düşünce

  1. BUNU KİM YAPTIYSA ONDAN RAZİİİİİİİİİİİİİİ
    OLSU ÇOK ÇOK TEŞEKÜR EDERİM
    ELİNİZE EMEYİNİZE SAĞOLSUN

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>